364- DOKTORUNHATASI

 

Eğer doktor tedavi yönteminde yanılırsa, -yanılma- aşırı derecede olmamak şartıyla- sorumlu değildir. “Aşırı derece hata”, tıp ilminin temel prensiplerine aykırı olan ve hekimlik alanında uzman kişilerin bu ilmin verilerine uymadığını belirttikleri yanılmalardır. İslam hukukçuları “fahiş olmayan hata” ya şu misali gösterirler:

Bir kız çocuğu damdan düşer ve başı şişer. Operatör hekimlerden bir çoğuna göre ameliyat edilecek olursa çocuk ölecektir. İçlerinden birisi ise “eğer bugün ameliyat yapılmazsa hasta ölecektir. Onu ameliyatla sağlığa kavuşturabilirim” der. Bunun üzerine ameliyat izni verirler. Fakat bir veya birkaç gün sonra çocuk ölür.

Devrin ünlü İslam hukukçularından birisine bu olay anlatılır ve fikri sorulur. Der ki:

Ameliyat izinle yapılmıştır ve alışıla gelmiş ölçülere uygun şekilde cereyan etmiştir. Ameliyat kaidelerine ve tıbbın temel prensiplerine aykırı hiçbir davranışta bulunulmaması nedeniyle doktorun cezai ve medeni sorumluluğu yoktur. Binaenaleyh tazminat ödemesi gerekmez.

Bunun üzerine kendisine şöyle denir:

Eğer doktor “çocuk ölürse tazminat ödeyeceğini” peşinen belirtmiş olsaydı tazminat gerekir miydi?

Mezkur hukukçunun cevabı şudur:

Hayır! Tazminat gerekmez. Çünkü hekime tazminat düşmesi için davranışının “fahiş hata” olması gerekir. Yoksa ameliyatın başarılı geçeceğine dair verilen söz tazminat için geçerli değildir (Buradaki tazminat, cezai  ve medeni sorumluluk karşılığında kullanılmıştır. Maddi tazminatla ilgisi yoktur.44

(44) Haşiyet-u Tahtavi C:4, S: 276