187- NESİHMAHALLİ:

 

Neshin mahalli; teşrii hükümleridir. Yoksa Kur’an ve sünnetin bütün nasslarının neshedilmesi kabil değildir. Yani Kur’an ve sünnetin bütün nassları bir sonra gelen nassın önce geçen nassı neshetmesi anlamında neshi kabul etmez. Zira bazı muhkem hükümler vardır ki, hiç bir halde onların neshedilmesi imkanı yoktur. Bu halleri şöylece sıralayabiliriz:

a) Temel hükümleri ihtiva eden nassslar. Mesela, Allah’a, peygamberlerine, kitablarına ve ahiret gününe inanmayı gerekiteren nassların neshi mümkün değildir. Akaid esaslarını, ibadet prepsiplerini getiren nassları, doğruluk gibi, adalet gibi,emaneti ehline vermek gibi faziletlerin ana prensiplerini koyan hükümleri, kötülükleri yasaklayan Allah’a şirk koşmayı, haksız yere cana kıymayı, zinayi, hırsızlığı, yeryüzünde bozgunculuk yapmayı, zulmu ve diğer fenalıkları meneden hükümlerin neshi mümkün değildir.

b) Süreklilik ifade eden ve müebbed olan hükümler için de nesih varid değildir. Mesela yüce Allah temiz kadınlara iftira atanlara:

“Onların şahadetlerini ebediyyen kabul etmeyin.” (Nur: 24/4)

Buyurmaktadır. Buradaki ebediyyen lafzı bunu neshi kabil olmayan bir hüküm olduğunu ifade etmektedir.

c) Geçmiş bir olayı hadiseleri haber veren hükümler de neshedilemez. Mesela Allah’ın şu ayeti kerimesi bunun örneğidir:

“Semud’a gelince onlar bir yelle helak oldular.” (Hakka: 69/5)

Allahın Resulunun şu sözü de bu türden bir örnektir: “Ben bir aylık mesafe ile korkutularak zafer kazandırıldım.” Bunlar da nesih olmaz. Çünkü haberi neshetmek haber vereni yalanlamayı gerekitrir. Şeriatı koyan şarii yalanlamak ise muhaldir.

Bu üç kategeorideki hükümler nesh kabul etmezler ve buralarda neshin yeri yoktur. Bunların dışında kalan hükümlerde ise nesih kabildir.