147- MÜFESSER:

 

Müfesser; konulduğu manaya açıkça delalet eden ve bununla beraber tevli ihtimaline yer bırakmayan sözdür. Mesela Allahın temiz kadınlara iftira atanlar hakkında buyurmuş olduğu:

“O taktirde onlara seksen değnek vurun.” (Nur: 24/4)

Ayeti celilesi bunun bir örneğidir. Eğer nass özet olarak varid olup tafsilatı verilmezse şariin varid olan nassı tafsil eden ve icmali ortadan kaldıran hükmü bulunursa nass yine müfesser olarak kabul edilir:

“Allahın haram kıldığı canı -hak ile olmak müstesna- öldürmeyin.” (İsra: 17/33)

Ayeti celilesi mücmel bir nasdır, ama Allahın Resulü: “Müslüman kişinin öldürülmesi ancak üç şeyden birisi ile helal olur. Evli iken zina, inanmışken küfür ve cana can olmaksızın bir cana kıymak” hadisi şerifiyle bu mücmel olan nassın manasını açıklamıştır.

Müfesserin hükmü:Müfesserle tafsil olunan şekilde hükmetmek gerekir. Ve müfesser nassın delalet ettiği mananın zahirinden başka bir yöne çekilmesi veya tevil olunması ihtimali yoktur. Tevil ihtimalini ortadan kaldıran tefsir; müfesser olan metnin sigasından anlaşılan manadır. Yahut şeriatı koyan şariin tefsirinden anlaşılan anlamdır. Fakihlerin ve müçtehitlerin tefsirine gelince, teşri olarak kabul edilmekle beraber, tevil ihtimalini de ortadan kaldırmaz.