134- İCMA’I MEŞRU BİR HUKUKİ ESAS OLARAK SADECE İSLAM HUKUKU ALMAMIŞTIR:

 

Bazıları zannederler ki, icma’ı hukuki bir kaynak olarak sadece islam hukuku değerlendirmiştir ve başka hukuk sistemlerinde yoktur. Doğrusu bu çok yalnış bir zandır. Zira müslüman olmayan ülklelerde uygulanan beşeri hukuk sisteminin ana umdesi gerek uygulamada ve gerekse teşride toplumun umumi görüşüdür.

Kanunlar, ancak teşri heyetinin (meclislerin) umumunun muvaffakati ile çıkarılabilir. Bir çok hukuk bilginlerinin veya hakimlerinin birleştiği bir husus hukuki nazariyelerin yasama durumu olmadan da bir nevi eksik icmaa dayanarak zorlaylıcı bir gücü bulunabileceği konusundadır. Beşeri hukukda herhangi bir konuda ihtilaf söz konusu olursa ve birden fazla yasama organı bulunuyorsa mahkemelerin çoğunluğunun vermiş olduğu karar kabul edilir. Eğer mahkeme üç hakimden oluşuyorsa iki hakmin verdiği karar hüküm olarak kabul edilir. Şayet üst mahkemeler kanuni prensiplerin veya hükümlerin tefsirinde veya takririnde ihtilafa düşerlerse hüküm bu üst mahkemenin hakimlerinin çoğunuluğunun görüşüne göre verilir. Bu demektir ki beşeri hukuk da icra’ı kabul etmektedir. Ve eksik icma’ı, yasakma yorumlama ve tatbik için bir kaynak olarak kabul etmektedir. Çünkü bu ekseriyetin görüşüdür.