77- SİYASİ SUÇLULAR:

 

İslam hukuk istilahında siyasi suça “BAĞY” siyasi suçlulara da “bağiler topluluğu” adi verilir. İslam hukukçularının tarifine göre baği (başkaldıran, isyan eden): “Devlet reisine46 karşı çıkan bir topluluktur ki, güç ve kudretleri47vardır ve makul ve te’vile dayanırlar.” yuhut da bir diğer tarife göre; “Müslümanlardan bir fırka olup, zekat vermemek veya Allah’ın48 yuhutta kulların hukuka dair şer’i hükümleri yerine getirmemek, yahutta “ehli hali ve akid” den ise hazırda olmayanların hazırlandırılıp getirilmesini isteyerek devlet başkanına49 veya onun vekiline başkaldırır, sözler veya fiilleriyle isyan ederler.”

(46) İmam, devlet başkanı veya hakimi.

(47) Şerh’ül-Kebir C: 10, S: 49.

(48) halife veya müslüman en üst kademedeki başkanı.

49) Allahı ilgilendiren hükümler toplumun menfaatını alakadar eden hükümlerdir. İnsanoğlunu ilgilendiren hükümler ise fertlerin menfaatını korumak için konulmuş bulunan hükümlerdir.

Ehli hal ve akdden olanlar için bu bir haktır. Çünkü hadisi şerifte: “Her kim ki, boynunda (bir halifeye) biat olmadan ölürse, cahiliyyet ölümüyle ölür.” Buyurmaktadır. Yahutta halifeye hal’edilmesi50 gerektiği için muhalefet edendir. Çünkü bu takdirde ehli hal ve akd için itiraz lazımdır51.

(50) Dört meşhebten en geçerli görüş uyarınca; imam, zulüm, fasıklık ve hukuku yerine getirmemek yüzünden azolunmaz. Bunun için de azil maksadıyla ve yerine başkasını getirmek için ona karşı çıkılmaz. Zira imama karşı çıkmayı mubah görmek istikrarsızlığa sebeb olur, fitnelerin çoğalmasına, ihtilallere ve işlerin bazulmasına vesile olur. Dört mezhebte pek kuvvet kazanmamış bir görüş uyarınca; fasıklığı; zulmü ve hakları yerine getirmemesi nedeniyle imam azlolunabilir. Devlet başkanı müslümanların mallarını heder etmek, dini işlerini yüzüstü bırakmak gibi bir harekette bulunursa ümmetin onu hal’etmesi caizdir. Nitekim ümmetin işlerini tanzim etmek ve yürütmek yetkisi onlara aittir. İmamın hal’i bir fitneye vesile olursa iki zarardan en az olanı tercih edilir. Bazıları ise fitneyi gerektirmese bile hal’edebileceği görüşündedirler. İmam Malik’den şöyle bir ölçü rivayet olunur: “Bir kişi imama karşı onu indirmek üzere kıyam ederse (eğer kıyam olunan zat) Ömer İbn Abdülaziz gibi bir zat ise, halkın ona karşı çıkması ve engel olması gerekir. Ama diğerleri gibi ise gerekmez. Onu isteği ile başbaşa bırakmak gerekir. Çünkü Allah bir zalimden bir başka zalim eliyle intikam alır.” Bu hususda bakınız. Şerh-i Zürkani. C: 8, S: 68. Haşiyet’ü ibn Abidin,, C: 3, S: 429. Ahkam’üs-sultaniye, Maverdi. S: 14. el-İkna, C: 4, S: 192.

(51) Şerhi Zürkani C: 8, S: 60.

İslam hukukçuları haricilerden bir gruba bağiler adını verdikleri gibi adalet ehline karşı gelmeyen bir başka gruba da bu adı vermişlerdir.