58- OBJEKTİF SUÇ; SUBJEKTİF YOLLARLA MEYDANA GELİR:

 

İslam hukkuçuları tarafından ittifakla kabul edilmektedir ki; objektif suç; çoğu kerre subjektif yollarla vukubulur. İşte böyle vukubulmuş fiillerin faili cezayı hakkeder. Mesela bir insanı hapseden ve onu yemek ve içmekten alıkoyan, yahut soğuk gecelerde ısınmasını önleyen, neticede adamın açlıktan, susuzluktan ve soğuktan ölemesine sebep olan birisi eğer yemesini, içmesini ve ısınmasını önlemekle adamı öldürmeyi kastetmişse o kasten adam öldürmüş bir suçlu durumundadır. İmam-ı Malik24, İmam Şafii25 ve İmam Ahmed26 bu görüştedirler. Ebu Hanife’ye27 gelince: O bu fiilin katil olduğunu kabul etmez. Zira ölüm açlık, suzuzluk ve soğuk ile meydana gelmiştir, hapis ile meydana gelmemiştir. Ve soğuğu, susuzluğu ve açlığı oluşturmakta kimsenin bir tesiri yoktur. Fakat İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed bu fiili kasten katil olarak kabul ederler. Çünkü derler: “Bir insanın yemeden, içmeden, ısınmadan yaşaması mümkün değildir.”

(24) Eş-Şerh’ül-Kebir. Derdir. C: 4, S: 215.

(25) Nihat’ül-Muhtaç, C: 7, S: 239.

(26) El-Muğni C: 9, S: 327.

(27) Bedai’üs-Sanai. C: 7,  S: 134. Bahr’ül-Raik. C: 8, S: 295.

Açlık, susuzluk ve aşırı soğuk halinde birisinin yemesini, içmesini ve ısınmasını önlemek önlenen kişinin helakine sebep olur.

Çocuğunu emzirmekten kaçınan anne onu öldürmeyi kastetmiş olacağından kasten katil olarak kabul edilir. İsterse bunu objektif bir hareketle yapmamış olsun28.

Suyunun fazlasını misafire vermeyen ve misafire su vermemenin haram olduğunu bilen, ona su vermediği takdirde öleceğini anlayan bir insan kasten onu öldürmüş olarak kabul edilir. İsterse eliyle ona dokunup öldürmemiş olsun. İmam Malik’in görüşü bu noktadadır29.

Bazı Hanbeli fakihleri ise bu ölümün kasta benzer bir ölüm (Şıbh-ı amd) olduğunu kabul ederler30.

(28) Eş-Şerh’ül Kebir. Derdir. C: 2, S: 215.

(29) Mevahib’ül-Celil. Hattab. C: 6, S: 240.

(30) El-Muğni C: 9 S:581.

Mesela bir takım kadınlar bir çocuğun doğumu için hazır bulunsalar, içlerinden birisi çocuğun göbeğini koparsa, bağlamasa ve bağlanmasına da engel olsa, bu yüzden de çocuk ölse, kadın çocuğun katilidir. Orada bulunan diğer kadınlar da eğer göbek bağını bağlamak için çalışmamışlarsa, katil olarak değerlendirmek mümkündür. Aslında göbek bağını koparmak tek başına öldürücü değildir. Fakat göbek bağını kopardıktan sonra bağlamamak öldürücüdür. Madem ki orada bulunanların hepsi göbek bağını bağlamamakla kasten suça iştirak etmişlerdir, öyleyse ölüm hadisesinin sorumlusudurlar31.

(31) Feteva’el-Kübra, İbn Hacer. C: 4, S: 220-221.