B- SUÇUN MAKSADINA GÖRE

 

SUÇLARIN TAKSİMİ

KASITLI OLARAK İŞLENEN SUÇLAR

KASITSIZ OLARAK İŞLENEN SUÇLAR

53- SUÇLUNUN MAKSADINA GÖRE SUÇLAR,

KASTEN İŞLENEN SUÇLAR VE KASITSIZ OLARAK İŞLENEN SUÇLAR OLMAK ÜZERE İKİYE AYRILIR:

 

I. Kasıtlı olarak işlene suçlar:

Kasten işlenen suçlunun yasaklanan fiilin yasak olduğunu bile bile işlemesidir. Kasıtlı suçlarda “AMD” kelimesi ile ifade edilen genel mana budur. Ancak katil halinde amd kelimesinin hususi manası; yasaklanan fiili kasten işlemek ve neticesini de bilmektir. Suçlu, suçu işlerken kasıtlı olur da neticesinden haberdar olmazsa işlenen fiil “Şibh-i amd” (kasta benzer) bir katil olur. Beşeri konularda buna “ölüme sebep olan vurma” adı verilmektedir.

 

II. Kasıtsız olarak işlenen suçlar:

 

Kasıtısız  olarak suçlarda suçlu; yasaklanan fiili işlerken bir ön niyeti olmamakla beraber yanılarak yasak fiili işler. Bu takdirde iki türlü hata vardır20.

(20) Mevahib’ül-Celil C: 6, S: 230. Nihayet’ül-Muhtaç. C: 7, S: 235, El-Mutni. C: 9, S: 320. Zeytai. C: 6, S: 97. Bedai’üs-Sanai, C: 7, S: 234. Ayrıca 284 ve 301 numaralı parağraflara bakınız.  

a) Suçlu suça sebep olan fiili kendi isteğiyle yapar ama, suçu işlemeyi kastedmez. Yanılarak suç işler. Ne var ki fiil meydana gelmiştir. Mesela birisi kurtulmak için bir taşı bırakır ve taş geçenlerden birisine isabet eder. Yahut avlanmak için attığı kurşun ava değmez de hataen bir insana değer. Burada hata işlenen suçtur. Veya hata hatayı işleyenin zannında olabilir. Mesela bir avcı hayvan zannıyla silahını atar, ama bakar ki vurduğu şey insandır. Yahut düşman askeri zannederek kurşununu atar ama, vurduğu kendi silah arkadaşlarından birisidir. İşte bu gibi hallerde suçlu fiili kastetmektedir ama, suçu kastetmemektedir. Onun fiilinde veya zannındaki hatası suçun vukuna sebep olmaktadır.

b) İkinci durumda ise suçlu ne fiili, ne de suçu kasteder. Sadece suç kendisinin ihmali veya ihtiyatsızlığı neticesi vukubulur. Uyuyan birisinin yanındaki bir başaksına doğru dönüp de onun ölümüne sebep olması gibi. Yahut da yolda bir çukur kazıp da gerekli tedbiri almadığı için yoldan geçenlerin çukura düşmesi gibi.